Nowa odsłona geoportal.gov.pl

Po ponad dwóch latach od pierwszej wersji testowej udostępnionej publicznie, polski Geoportal doczekał się nowej odsłony. Pod adresem geoportal.gov.pl znajduje się nowa strona i nowa przeglądarka map. Mamy też motto(?) całego projektu: wiesz na czym stoisz (ciekawe czy twórcy projektu też wiedzą na czym stoją i czy znowu nie zmienią całej koncepcji za jakiś czas?)

Poprzednie rozwiązania były dalekie od ideału (niepotrzebny Flash na stronie, powolna przeglądarka działająca tylko pod IE i Fx). Teraz jest lepiej, choć nadal można się przyczepić do paru rzeczy: wygląd strony jest mocno przeciętny (ale może to kwestia gustu), próba otworzenia skorowidzów map w Operze skutkuje informacją "...testowana na Internet Explorer-ze 5.5 i Netscape Navigator-ze 7.11..." (IE 5.5? przeglądarka wydana 8 lat temu? helloooł? i jeszcze to kreatywne użycie myślnika...), totalna pustka w FAQ, regulaminie i polityce prywatności, strasznie niewygodne forum oraz niedostępne obecnie katalog i walidator metadanych.

Ale to tylko szczegóły, w końcu wszystkim najbardziej zależy na dostępie do map, a z tym jest całkiem nieźle. Mapa na stronie działa w końcu w alternatywnych przeglądarkach (a przynajmniej w Operze), szybkość również uległa poprawie (ciekawe czy zmieni się wraz ze wzrostem liczby użytkowników? twórcy zapowiadają uruchomienie serwera z 512 procesorami(!), więc może nie...), doszły też nowe dane - obecnie znajdują się tam:

• mapy topograficzne (z baz VMap, BDO i TBD oraz skany starych map papierowych)
• ortofotomapa
• granice i nazwy administracyjne (z Państwowego Rejestru Granic)
• granice i numery działek katastralnych
• mapy rzeźby terenu (hipsometria i cieniowanie)
  

Chyba jednak najciekawsze jest to, co znajduje się pod spodem. Wystarczy spojrzeć w źródło strony, by zobaczyć, że mapy (przynajmniej niektóre) udostępniane są za pomocą WMS, a to oznacza, że można z nich skorzystać także poza geoportalową przeglądarką. Do wyboru jest wiele programów klientów-WMS (Gaia, QGIS, ArcGIS, uDig, GRASS GIS, GDAL a także NASA World Wind czy Google Earth), zresztą nie trzeba się ograniczać do samych programów - biblioteka javascriptowa OpenLayers również obsługuje WMS, dzięki czemu można umieścić mapę z danymi z Geoportalu na dowolnej stronie www.

Użycie zewnętrznego programu pozwala na o wiele lepszą kontrolę nad wyświetlanymi danymi. Przykłady?
Użytkownicy Geoportalu skarżą się na brak współrzędnych w przeglądarce map - w takim QGIS czy nawet na prostej mapce OpenLayers współrzędne wyświetlimy bez problemu.
Czasami ludzie chcieliby mieć mapę miejscowości w jednym pliku jpg, co w przypadku geoportalowej przeglądarki wiązałoby się z robieniem wielu screenshotów i mozolnym sklejaniem w programie graficznym - z biblioteką GDAL stworzenie takiej mapy (o rozmiarze rzędu 25 000 x 25 000 pikseli) to kwestia wpisania jednej komendy.

Poniżej krótkie instrukcje korzystania z serwisów WMS oferowanych przez Geoportal w różnych programach

QGIS (w wersji 0.10): wybieramy z menu Warstwa->Dodaj warstwę WMS, klikamy Nowy i w pole Url wpisujemy adres WMS (adresy na dole), pole Nazwa wypełniamy dowolnie, następnie klikamy Connect i z listy wybieramy interesującą nas warstwę, teraz klikamy Dodaj i gotowe! (w przypadku ortofotomapy konieczne jest zbliżenie widoku, przy małych skalach zobaczymy jedynie znak wodny)

OpenLayers: skorzystamy z przykładowego pliku wms.html, w którym wystarczy zamienić 14 i 15 linijkę na
layer = new OpenLayers.Layer.WMS( "Geoportal Ortofoto",
"http://maps.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx", {layers: 'ORTOFOTO'} );
teraz jeszcze poprawić zmienne lat, lon i zoom tak, aby mapa uruchamiała się na wybranym przez nas punkcie i zbliżeniu i ewentualnie poprawić 4 linijkę na
script src="http://openlayers.org/api/OpenLayers.js"
(jeśli nie mamy pliku .js w katalogu ze stroną) i już mamy własną mapę do umieszczenia na stronie (polecam jednak jej "dopieszczenie" posiłkując się innymi przykładami ze strony OL); a tutaj działająca mapka

World Wind: przygotowałem gotowy plik xml dla ortofotomapy, trzeba tylko skopiować do podkatalogu Config\Earth (jak ktoś chce to może sam przerobić plik i np. dodać inne warstwy)

Google Earth: teoretycznie GE również może służyć jako klient WMS (prosty i niezbyt wygodny), ale z Geoportalem coś nie za bardzo chce się dogadać - mapa jest ściśnięta 2x w pionie (można to potem poprawić ręcznie);
Należy ustawić widok mniej więcej na obszar Polski i z menu Dodaj wybrać opcję Dodaj obraz nad powierzchnią, na zakładce Odśwież kliknąć Parametry WMS i dodać serwer http://maps.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx, dalej wybrać warstwę ORTOFOTO i zatwierdzić OK.

Pozostałe programy: adresy serwerów Geoportalu (żądanie GetCapabilities)

• http://maps.geoportal.gov.pl/wms_orto/wmservice.aspx z ortofotomapą
• http://maps.geoportal.gov.pl/wms_prg/wmservice.aspx z granicami
• http://maps.geoportal.gov.pl/wms_dzkat/wmservice.aspx z działkami

Ortofotomapa dostępna jest w wersji png i jpg. Niestety, jakość tej drugiej jest tragiczna - chyba ktoś przesadził ze stopniem kompresji, chcąc zmniejszyć rozmiary plików. Oprócz tego na krawędziach pojawiają się czarne linie o grubości 1 piksela. I jeszcze te wszechobecne znaki wodne... :/

Geoportal.gov.pl jeszcze na dobre nie wystartował (choć pochłonął już mnóstwo czasu i jeszcze więcej naszych pieniędzy - 36 mln zł), a na horyzoncie majaczy już Geoportal 2 (przewidywany koszt 40 mln zł, a i tak za dane z niego trzeba będzie dodatkowo płacić) - "atrakcji" na pewno nie zabraknie... :/ Stay tuned.

Starożytny Rzym 3D w GE

Google Earth umożliwia wirtualne podróże nie tylko w przestrzeni, ale również w czasie (i nie chodzi tu wcale o to, że większość zdjęć pochodzi sprzed x lat ;). Przykładem udostępniony dopiero co trójwymiarowy model Rzymu z roku 320 n.e. (a dokładniej z 21 czerwca...). Na model składa się prawie 7000 pojedynczych budynków oraz pomników, z czego 250 najważniejszych zrobionych jest z detalami.

Budynki powstały w ramach projektu Rome Reborn, o którym więcej na oficjalnej stronie romereborn.virginia.edu.

W chwili obecnej, aby ujrzeć rekonstrukcję Wiecznego Miasta należy zmienić w opcjach GE język na angielski (strona earth.google.com/rome/ wymienia jedynie 9 obsługiwanych wersji językowych, polskiego brak), a nastepnie zaznaczyć warstwę Gallery->Ancient Rome in 3D i zrobić zbliżenie na stolicę Włoch.


A tak swoją drogą, to ciekawe ile przyjdzie nam czekać na pierwszy model dynamiczny, pokazujący ewolucję jakiegoś miasta na przestrzeni wieków...

Listopadowe nowości

• aktualizacja zdjęć w Virtual Earth - dodano 41TB nowych danych (Polski brak...)
• nowe zdjęcia w Google Street View - tym razem pora na Waszyngton, Baltimore i Seattle
  
• integracja 3D Warehouse z pluginem Google Earth - można teraz oglądać modele 3D z poziomu przeglądarki, bez konieczności pobierania plików na dysk
• możliwość wyszukiwania geotagowanych zdjęć z Photosyntha poprzez kolekcje w Virtual Earth
• kolejne (po Sztokholmie) skandynawskie miasto w 3D - Oslo - model obejmuje nie tylko wszystkie budynki, ale również duże samochody, drzewa itp.
• odświeżony geoportal.gov.pl - projekt, który wystartował już jakiś czas temu i pochłonął 40 milionów zł z naszych podatków, doczekał się nowej strony internetowej i poprawionej przeglądarki map (wśród dostępnych danych m.in. granice administracyjne, działki ewidencyjne, rzeźba terenu, ortofotomapa i mapy topograficzne) - więcej o ciekawych możliwościach oferowanych przez nowy Geoportal już wkrótce...
  

Hiszpania i Włochy w Google Street View

W usłudze Google Street View (panoramy 360° robione z poziomu ulicy) znalazły się dwa nowe kraje europejskie: Hiszpania i Włochy.
W tym miesiącu uaktualniono również zdjęcia Street View we Francji - poprzednie zostały opublikowane w lipcu i obejmowały trasę wyścigu Tour de France.
Street View oprócz ww. 3 państw w Europie dostępne jest również w Australii i Japonii (od sierpnia br.), a przede wszystkim w USA, gdzie obfotografowanych jest około 60 miast.
Zdjęcia można oglądać zarówno poprzez Google Maps jak i w Google Earth.

WorldWide Telescope - nowa wersja

Ukazała się wersja 2.2 programu Microsoft WorldWide Telescope.

W nowym wydaniu oprócz dodania jeszcze większej liczby zdjęć (m.in. kolejne marsjańskie panoramy wykonane przez łaziki NASA; w sumie danych jest ponad 2x więcej niż w poprzedniej wersji) znalazły się też i nowe funkcje: obsługa kontrolera XBOX oraz SpaceNavigator, tryb pełnoekranowy (przycisk F11)...

Najważniejszą zmianą jest nowy tryb SolarSystem, który pozwala na nawigowanie po trójwymiarowym kosmosie. Nie jesteśmy jednak w nim ograniczeni, co mogłaby sugerować nazwa, do Układu Słonecznego. Możliwe jest wydostanie się poza Drogę Mleczną i jeszcze dalej - aż do ujrzenia 500 000 pobliskich galaktyk (wcześniej trzeba zaznaczyć opcję Cosmos w panelu View).

SolarSystem można porównać do Celestii, choć (jak na razie) WWT ustępuje jej pod względem grafiki, ilości ciał niebieskich (nie ma np. wszystkich księżyców) i możliwości konfiguracyjnych. Krótkie porównanie obu programów na blogu Ogle Earth, tam też sposób na dodanie do Celestii bazy galaktyk (mniejszej niż w WWT, ok. 250 tysięcy galaktyk).


PS Microsoft Research oprócz WWT ma na swoim koncie inny ciekawy program - Photosynth. Dotychczas dostepny był on w wersji online tj. zdjęcia dodane przez użytkownika były wysyłane na serwer, tam automatycznie generował się model 3D, a następnie gotowa prezentacja była udostępniana w sieci. Nie każdemu mogło się to podobać - przesyłanie zdjęć w celu ich przetworzenia jeszcze można by jakoś przeboleć, ale brak możliwości zachowania końcowego efektu tylko dla siebie, bez dzielenia się nim z całym światem, stanowi znaczącą niedogodność. Problem ten powinien wkrótce zniknąć, a to za sprawą GeoSynth czyli po prostu Photosynth w wersji offline. Cały wspomniany proces będzie się odbywał na lokalnym komputerze.

PS PS Kolejny ciekawy program do sklejania zdjęć od Microsoftu, choć w tym przypadku chodzi już o tradycyjne płaskie panoramy, to ICE - Image Composite Editor. Również i tutaj proces łączenia zachodzi automatycznie, a rezultaty nie ustępują (lub wręcz przewyższają) temu, co można uzyskać z bardziej rozbudowanych programów w rodzaju hugina. Pod względem szybkości ICE zostawia wszystkich w tyle - stworzenie panoramy to kwestia góra kilkudziesięciu sekund, gdy podobny program Autostitch potrzebuje kilku minut.

Google Earth dla iPhone

Google wydało Google Earth w wersji na telefony Apple iPhone oraz odtwarzacze iPod Touch.
Mobilny GE posiada podstawowe funkcje podobne do tych z wersji "stacjonarnej" tj. nawigację w trzech wymiarach, dostęp do warstw geograficznych (granice, Wikipedia, Panoramio...), wyszukiwanie POI itp. Brak jest planowania trasy, budynków 3D czy też możliwości ładowania plików KML. Z drugiej strony mamy tu interfejs wykorzystujący iPhonowy ekran typu multitouch oraz wbudowane akcelerometry - sposób obsługi jest zupełnie inny niż w normalnym GE, gdzie korzysta się z myszki i klawiatury.

Nie mam możliwości przetestowania (ma ktoś zbędnego iPhone'a?;), dlatego po więcej szczegółów odsyłam na CNet, Ogle Earth i Google Earth Blog, a także strony pomocy Google.
Bez względu na jakość samego programu, na pewno będzie o nim głośno... w końcu mamy tu połączenie Google i Apple - obie firmy mają doświadczenie w promowaniu własnych produktów, nie wspominając o licznych gronach oddanych fanów (a nawet fanbojów:).

PS GE nie jest pierwszym wirtualnym globusem działającym na przenośnych urządzeniach Apple - palma pierwszeństwa należy do Earthscape.