Koniec wakacji

I już po wakacjach... Z tej okazji kolejna (krótka) notka. (Jeszcze przez jakiś czas nie należy oczekiwać częstych i rozbudowanych wpisów na blogu.)

Kilka nowości z ostatnich dni:

• 5 rocznica Katriny - NASA opublikowała filmik prezentujący huragan widziany oczami satelitów (Aqua, Terra, Landsat):
  
• nowa wersja (1500) ESRI ArcGIS Explorer czyli chyba najbardziej zaawansowanego wirtualnego globusa (przynajjmniej jeśli chodzi o liczbę obsługiwanych formatów plików oraz mozliwość wykonywania zapytań i analiz przestrzennych); odświeżono również SDK;
•  nowe zdjęcia Polski w Google Earth - dużo i w dobrej jakości - czyli lotnicze ortofotomapy od MGGP Aero
• również krajowy Geoportal doczekał się aktualizacji ortofotomap, pochodzących z projektu LPIS86;
• po 2 latach prac ukazała się wreszcie finalna wersja pakietu uDig 1.2 - obok QGIS i gvSig chyba najbardziej znany darmowy i open-source'owy program GIS;
• na koniec coś do poczytania przed snem: wprowadzenie do PostgreSQL+PostGIS [pdf]

Stypendium Naukowe im. Anny Pasek

Informacja zamieszczona na prośbę organizatorów: 

Już po raz III Fundacja im. Anny Pasek organizuje Konkurs stypendialny, którego finalista otrzyma prestiżowe Stypendium Naukowe im. Anny Pasek w wysokości 45 000 PLN.

Celem Stypendium jest wspieranie wyróżniających się naukowo, młodych doktorantów, podejmujących badania o znaczeniu praktycznym, realizowane z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi i technik Systemów Informacji Geograficznej (GIS) i teledetekcji środowiska.

QGIS 1.5 Tethys

Ukazała się nowa wersja darmowego pakietu GIS - Quantum GIS.

Lista zmian wraz ze screenshotami: qgis.org/en/component/content/article/108.html (wśród nowości m.in. obsługa WMS-C).

Państwowe dane przestrzenne za darmo

To nie jest żart primaaprilisowy (chyba że ktoś pomyślał, że chodzi o polski GUGiK:)

Zgodnie z zapowiedziami, brytyjska agencja kartograficzna Ordnance Survey udostępniła dzisiaj w internecie - za darmo i bez ograniczeń - niektóre ze swoich zbiorów. Są to głównie dane rastrowe oraz wektorowe o dokładności odpowiadającej mapom mało i średnioskalowym (1:10 000 - 1:250 000):

• 1:250 000 Scale Colour Raster
• 1:50 000 Scale Gazetteer
• Boundary-Line™
• Code-Point® Open
• Land-Form PANORAMA®
• Meridian™ 2
• Miniscale®
• OS Locator®
• OS Street View®
• Strategi®

W skrócie - marzec 2010

• Duuuuża aktualizacja w Bing Maps - dodano 6,7 miliona km2 nowych zdjęć, z czego na sam obszar USA przypada prawie 5 mln. Polska tym razem dosyć skromnie, bo jedynie 6 000 km2 (długi pas od Góry Kalwarii po okolice Tarnowa oraz od Zawiercia do Oświęcimia). Większość zdjęć to typowe ortofotomapy (widok z góry), ale ok. 100 000 km2 pokrytych jest przez nowe sceny Bird's Eye (widok pod kątem), z czego połowa również znajduje się w USA. Jest to największe pod względem powierzchni uaktualnienie w dotychczasowej historii Bing Maps (i prawdopodobnie największe spośród wszystkich tego typu serwisów mapowych).
  Nowe obszary oglądać można w Bing Maps World Tour lub Imagery Updates (nowa mapa z dokładnymi zasięgami).
  
• Nowa wersja ArcGIS Explorer - wirtualnego globusa od ESRI. Build oznaczony numerem 1200 przynosi wiele usprawnień i nowych funkcjonalności. Najważniejsze z nich to możliwość wyświetlenia map i zdjęć z serwisu Bing Maps za darmo, bez żadnych ograniczeń (wcześniej wymagało to płatnej subskrypcji) oraz uruchamiania narzędzi analiz przestrzennych z ArcGIS Server.
  Pełna lista zmian i download.
  
• Przydatne rozszerzenie do przeglądarki Firefox, ułatwiające pracę z serwerami WMS. WMS Inspector pozwala na podejrzenie oraz edycję parametrów zapytania WMS w wygodnym interfejsie (trochę przypominającym FireBuga), umożliwia również tworzenie html'owych raportów z GetCapabilities, dzięki czemu uzytkownik nie jest już skazany na wpisywanie wszystkiego "z palca" w pasku adresu przegladarki i na mozolne przebijanie się przez mało czytelny format xml.
  
• Na koniec coś dla zwolenników powszechnego, niczym nie ograniczonego dostępu do państwowych danych przestrzennych ;) - spakowane dane wektorowe z Państwowego Rejestru Granic (województwa, powiaty i gminy) i Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych. Jedne i drugie każdy może ściągnąć z serwera WFS Geoportalu, ale wymaga to: a) samozaparcia, b) szczęścia, c) cierpliwości i d) kombinowania. Żeby więc ułatwić życie innym oraz nie obciążać niepotrzebnie infrastruktury Geoportalu wystawiłem gotowe archiwa tu:
  PRG (1,6 MB)
  PRNG (8 MB)
  (w środku znajdują się pliki GML, które po rozpakowaniu zajmują odpowiednio 13 i 240 MB;
  PRNG jest pocięte na kawałki 1x1 stopień, niestety nie udało się pobrać 5 z nich: 19,52-20,53 / 14,53-15,54 18,53-19,54 / 21,53-22,54 / 17,54-18,55 - może ktoś ma?)
  Miłej "kradzieży"!

GDAL, Mapserver i tile serwery

Jedną z najważniejszych nowości w wydanej niedawno wersji 1.7 (a właściwie to 1.7.1) oprogramowania GDAL jest dodanie do wbudowanego minidrivera WMS obsługi serwerów typu TMS (Tile Map Service). O możliwościach jakie stwarza nowa funkcjonalność już kiedyś pisałem, bo choć dopiero teraz opublikowano stabilne wydanie GDAL, to wersja rozwojowa była dostępna już od wielu miesięcy (np. 1.7.0dev w pakiecie FWTools 2.4.2 z 2009/06/24).

Oczywiście GDAL nie jest jedynym programem, który pozwala na ściągnięcie map w kafelkach z serwerów OpenStreetMap lub ARS Geoportalu - istnieje przecież szereg innych rozwiązań. Nie jest też pewnie najbardziej przyjaznym dla zwykłego użytkownika - większość z nich preferuje jednak standardowy interfejs okienkowy i klikanie niż własnoręczne wpisywanie komend do linii poleceń i tworzenie plików xml.

Przewaga GDAL tkwi w jego uniwersalności. Nie jest to jedynie zbiór programików, to przede wszystkim biblioteka programistyczna, dzięki której zestaw funkcji GDAL może być wykorzystany w innych aplikacjach. Takich programów, które opierają się w mniejszym lub większym stopniu na bibliotece, jest całkiem sporo: GRASS, Mapserver, QGIS, a nawet Google Earth i ArcGIS.

W przypadku integracji GDAL i Mapservera możliwe jest np. użycie serwera ARS Geoportalu jako źródła danych rastrowych, a następnie stworzenia własnego WMS. Po co jednak ktoś chciałby rezygnować z szybkiego dostępu do kafelków na rzecz powolnego WMS? Powodów może być wiele: nasz program może nie posiadać obsługi TMS, chcielibyśmy mieć mapy w innym odwzorowaniu itp.